Türkiye, Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) ile birlikte kültürel mirasın korunmasına yönelik önemli bir adım atacak. Tarihî ve kültürel öneme sahip eserlerin kaçakçılığını önlemeyi amaçlayan bir rehber olan “ICOM Kırmızı Liste” Türkiye’ye uyarlanacak.
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM), ICOM Türkiye ve ARIT arasında “ICOM Kırmızı Liste: Türkiye” anlaşması imzalanacak. Antalya’da gerçekleşecek iş birliği kapsamanda Türkiye için hazırlanacak liste müzeler, koleksiyoncular, kolluk ve gümrük yetkilileri ile sanat piyasası profesyonelleri için önemli bir kaynak oluşturacak.
Türkiye’nin kültürel mirasını temsil eden fotoğraflar ile ulusal ve uluslararası kanunlar hakkında bilgiler bu listede yer alacak. Listedeki eserlerin seçimleri de adli vakaların ve yurt dışına en çok hangi eser tiplerinin çıkarıldığına göre planlanacak.
Dünya geneline dağıtılacak olan “ICOM Kırmızı Liste: Türkiye”, ülkemiz kökenli kaçak bir eserin götürüldüğü ülkenin kolluk birimlerine eser grubunu tanımlayabilme imkânı verecek. Bu yolla da eserin Türkiye’ye iadesine yönelik bilgi akışı başlayabilecek.
Anlaşma, Türkiye'nin kültürel eserlerin yasa dışı ticaretine karşı daha etkili bir şekilde mücadele etmesine olanak tanıyarak eserlerin uluslararası koruma altına alınmasına yardımcı olacak.
KÜLTÜR VARLIĞI KAÇAKÇILIĞININ ÖNLENMESİNDE ÇOK BÜYÜK BİR ADIM
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy döneminde ivme kazanan kültür varlığı kaçakçılığı ile mücadele çalışmalarında son 20 yılda getirilen eser sayısı 12 bin 76’ya ulaştı. 2023 yılında doğduğu topraklara kavuşturulan eser sayısı ise 3 bini aştı.
Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığı alanında ulusal ve uluslararası seviyede var olan tüm enstrümanları kullandığını belirten Bakan Ersoy, bu çabalarını şimdi “ICOM Kırmızı Liste: Türkiye” ile pekiştirdiklerini söyledi.
Bu anlaşmanın gerçekleşmesinden mutluluk duyduğunu vurgulayan Bakan Ersoy, imzalanan anlaşmaya yönelik yaptığı değerlendirmede, “Bu liste tamamlandıktan sonra Türkiye kökenli kültür varlıklarının kaçakçılığının önlenmesi açısından çok büyük bir adım daha atılmış olacağına inanıyorum” dedi.
BU BİR ÇALINTI ESER LİSTESİ DEĞİL
Bir çalıntı eser listesi olmayan “ICOM Kırmızı Liste” uygulaması bir ülkenin somut kültürel mirasının öne çıkan unsurlarını, o ülkenin ulusal kanunlarına ve tabi olduğu uluslararası anlaşmalara ilişkin bilgiler içeriyor. O ülkeden çıkması yasal olmayan eser tiplerini gösteren liste bu yasakları getiren kanunlara atıf yapıyor.
Çalıntı eserler ise “INTERPOL Çalıntı Sanat Eserleri Veri Tabanı”nda yer alıyor. ICOM Kırmızı Liste bundan farklı olarak bir önleyici araç niteliği taşıyor.
Türkiye'deki liste hazırlıklarının ise en geç Ekim 2024’de tamamlanması planlanıyor.