Birçoğumuz iyi biliriz ki derneklerin genel kurullarında gelir gider kalemleri görüşüldükten sonra bir sonraki yıla ait “Tahmini bütçe” görüşülür. Adı üstünde tahmini olarak bir sonraki yıl ne kadar para toplanacak, ne kadar harcanacak bu da görüşülüp oylanır. Bu tahmini bütçeye ‘Seneye Allah kerim’ denir ve hiç itiraz edilmez.
Devletin de durumu aynen böyledir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı taslak bütçede gelir kalemlerinden ne kadar hasılat elde edileceğini belirler ve bu hedefi gerçekleştirmeye gayret eder. Ekonomi Gazetesi’nde yer alan bir haberde bakanlık 2026 yılı boyunca 348 milyar 398 milyon liralık ceza geliri hedeflemiş. Gelin görün ki bu hedef daha Ocak ayında 801 milyar 833 milyon liraya ulaşmış. Yıl sonu rakam ne olur varın siz tahmin edin. Devletin, para cezası, trafik cezası, vergi cezası, diğer vergi cezası adıyla topladığı paranın haddi hesabı yok.
Yılın tamamında 1 trilyon 639 milyar lira gelirin beklendiği faiz, pay ve ceza kaleminde Ocak ayında tahakkuk miktarı 1 trilyon 588 milyar lira olmuş. Para cezaları kaleminde ise 801 milyar 839 milyon liralık tahakkuka karşılık 20 milyar 753 milyon tahsilat yapılmış.
Ne diyelim ‘Allah bereket versin’.
Cezalar başlığı altında trafik cezaları dışında o kadar çok ceza kalemi var ki yazsam, Cem Karaca’nın deyimiyle ‘burdan köye yol olur’. Yazmayalım, sadece revize edilen uçak içi suçlarla ilgili verilen cezalara bir bakalım.
Havacılık sektörünün kural koyan ve denetleyen otoritesi Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), hasılattan memnun olmamış olacak ki, 2026 yılında uygulanacak idari para cezası miktarlarını güncelleyip zam yapmış. Resmi Gazete'de yayımlanan yeni tarifeye göre, havacılık ihlallerine uygulanan cezalar tam yüzde 25,49 oranında arttı. Yüksek bir oran bu.
Uçak kabininde huzuru bozan veya emniyet talimatlarına uymayan ‘kural dışı yolcu’ diye tanımlananlara yüksek cezalar yazılacak. Uçaklarda sigara içme, alkol sınırını aşma, kemer ikaz ışıkları sönmeden ayağa kalkmak ve kabin görevlileriyle tartışmak en çok rastlanan suçlar olarak öne çıkıyor.
Uçak içinde sigara içmenin elektronik sigara cihazı kullanmanın cezası 24 bin 681 TL’ye yükseltildi. Bu çok iyi.
Uçakta kemer bağlamamak, yerine oturmamak, elektronik cihazları kapatmamak veya kabin ekibine hakaret ederek görevini yapmasına engel olmanın cezası da 24 bin 681 TL olarak belirlendi. Bu suçlar tartışılır.
Havalimanlarında güvenlik görevlileri tarafından yapılan elle aranmaya ve taranmaya itiraz etmenin bedeli 32 bin 911 TL'ye yükseltilmiş. Yolculara uygulanan bu cezaların dışında hava araçlarına lazer tutarak sivil havacılık emniyetini riske atan şahıslara da 164 bin 623 TL ceza uygulanacak. Tabii bu arada havacılık mesleğinde çalışanlar da bazı suçlar için cezalandırılacak. Uçak ve uçuş emniyetini kasıtlı olarak riske atan pilotlara da 164 bin 613 TL ceza yazılacak. İzinsiz ve uçuş planı doldurmadan uçmanın cezası da aynı.
SHGM tarafından yapılan teorik bilgi sınavlarında kopya çekmenin cezası da 24 bin 681 TL olarak güncellenmiş. Havalimanlarında usulsüz giriş kartı kullanma cezası 16 bin 460 TL olmuş.
İHA ile yasak bölgede uçuş yapmanın cezası 98.762 TL’ye yükseltilirken, hava haberleşmesine müdahalenin cezası da 164 bin 613 TL’ye çıkarılmış.
SHGM’nin uçuş emniyetini tehlikeye düşüren kişilere ceza yazmasına karşı çıkmak gibi bir niyetimiz yok. Cezaları türüne göre sınıflandırıp daha makul oranda arttırsalardı daha iyi olurdu. Kırk yılda bir, maddi imkanlarını zorlayarak uçağa binmiş bir yolcuyu, bilmeden yaptığı bir hareketten ötürü anında cezaya çarptırmak çok da insani bir durum değil. Bunun yerine uyarı ve ikazda bulunup bunu kayda almak daha doğru bir yöntem olabilir.
Suçun tekrarı halinde para cezasına dönüştürmek daha mantıklı bir durum.
Halk arasında hep konuşulan bir inanç vardır. Derler ki trafik polislerine ceza yazma konusunda belli bir kota konur ve bunu onlardan doldurmaları istenir.
Şimdi durum giderek böyle bir hale dönüşürse şaşırmayalım. Uçağa zar zor binebilen ezici çoğunluğa bir de fahiş para cezalarıyla uğraştırmayın.
Onun yerine önce havacılık kültürünü öğretelim. Eğitim yoluyla bilgilenen yolcu yapılması suç olan hareket ve davranışları yapmayacak, suç sayılan sözleri kullanmaktan imtina edecektir.
Eğitimin gücüne inanalım. İnsanımıza da güvenelim. Hata ve suçu ayırarak yolcularımıza uçuş bilincini aşılayalım.
Doğru olan ve bize yakışan da budur.
Mutlu yarınlar Türkiyem.
……………………………………………………………………………………………………………..
GEÇEN YILKİ YOLCUSU 5 MİLYON 762 BİN
ERCAN, BM* YASAĞINA RAĞMEN REKORDA
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) dünyaya açılan tek hava kapısı olan Ercan Havalimanı, 2025 yılında yolcu ve uçak trafiğinde artış göstererek rekor sayılara imza attı.
T&T (Taşyapı &Terminal) Havalimanı İşletmeciliği Genel Müdürü M. Serhat Özçelik, Ercan Havalimanı ulaşımın yanı sıra, KKTC'nin uluslararası vitrini olarak turizm ve ticaretin gelişmesine de katkı sağladığını belirterek “Artan yolcu ve uçak trafiğinin ülkenin ekonomisine doğrudan gelir artışı ve istihdam katkısı sunduğunu” söyledi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla doğrudan uçuş yapılamayan Ercan Havalimanı’nın 2024 yılında 30 bin 866 uçakla gelen 4 milyon 842 bin 120 yolcuyu ağırladığı, 2025 yılında ise, yüzde 21.96’lık artışla 37 bin 643 uçakla gelen yolcu sayısı da yüzde 19’luk bir artışla 5 milyon 762 bin 036 rakamına ulaştı.
Yeni yapılan terminal binası, ileri teknoloji altyapısı ve konfor odaklı hizmet anlayışıyla havalimanı, bölgesel bir merkez olma yolunda ilerliyor. Bu veriler ışığında Ercan Havalimanı, 2025 yılında KKTC'nin ulaşım ve ekonomi alanındaki lokomotifi olarak öne çıkıyor.
T&T Havalimanı İşletmeciliği Genel Müdür Yardımcısı Dilek Conkbayır, Ercan Havalimanı’nın hem havacılık hizmetlerinde hem de ekonomik katkı alanında KKTC için önemli bir değer yarattığı vurgulayarak, KKTC Maliye Bakanlığı’na 2025’in Ekim- Kasım- Aralık aylarını kapsayan dördüncü dönem ciro paylaşımı olan KDV dahil 998 milyon 457 bin 753 TL’lik ödemeyi gerçekleştirdiklerini söyledi. 2025 yılında ise devlete olan toplam ödeme miktarı ise KDV dahil 1 milyar 959 milyon 4 bin 940 Türk Lirası oldu.
T&T Havalimanı İşletmeciliği Yönetim Kurulu Başkanı Emrullah Turanlı, yapılan ödemeler KKTC kamu maliyesine ve genel ekonomik yapıya doğrudan katkı sağladığını belirterek “Şirket olarak ülke ekonomisine katkı sunmayı kurumsal bir sorumluluk olarak görüyoruz. Yapılan ödemeler özel sektörün ekonomik sisteme olan katkısının önemli bir göstergesidir.” diye konuştu.
Havacılık sektörünün yalnızca ulaşım değil aynı zamanda ekonomik büyümenin de lokomotiflerinden biri olduğuna dikkat çeken Turanlı, “Havalimanı işletmecisi olarak devlete düzenli ciro ödemeleri yapmamız, kamu maliyesine doğrudan ve şeffaf bir katkı sunuyor. Bu katkı, altyapı yatırımlarından sosyal harcamalara kadar geniş bir alanda ekonomiye geri dönüyor,” dedi. Emrullah Turanlı, havalimanlarının yarattığı istihdam, ticaret ve turizm hareketliliğiyle çarpan etkisi oluşturduğunu belirterek, “Uzun vadede güçlü bir havacılık altyapısı, ülke ekonomisinin rekabet gücünü artıran temel unsurlardan biridir” ifadelerini kullandı.
Turanlı sözlerine şöyle devam etti; “Geride bıraktığımız 2025 yılında boyunca havalimanımız, yolcularımıza her zaman daha konforlu, güvenli ve kaliteli bir seyahat deneyimi sunma hedefiyle çalışmalarını sürdürmüştür. Hizmet kalitemizi artırmak, operasyonel süreçlerimizi geliştirmek ve misafir memnuniyetini en üst seviyeye taşımak adına önemli adımlar attık. Modern altyapımız, güler yüzlü ekibimiz ve yenilikçi yaklaşımımızla yolcularımıza en iyi hizmeti sunmak için kararlılıkla çalışıyoruz. Aynı sorumluluk bilinciyle, sürdürülebilir, erişilebilir ve yolcu odaklı hizmet anlayışımızı daha da ileriye taşımayı hedefliyoruz. Sizlerden aldığımız geri bildirimler, gelişim yolculuğumuzda en önemli rehberimiz olmaya devam edecektir.”
*BM (Birleşmiş Milletler Teşkilatı)
